Từ năm 2026, hộ kinh doanh có doanh thu 500 triệu đồng/năm trở xuống được miễn thuế GTGT và thuế TNCN. Tuy nhiên, miễn thuế không đồng nghĩa với miễn nghĩa vụ pháp lý. Việc hiểu đúng và thực hiện đầy đủ các quy định về kê khai, ghi chép và đăng ký kinh doanh là yếu tố then chốt giúp hộ kinh doanh tránh rủi ro truy thu và xử phạt về thuế.
Doanh thu 500 triệu đồng – mốc quan trọng với hộ kinh doanh từ năm 2026
Từ năm 2026, chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có sự thay đổi đáng chú ý khi ngưỡng doanh thu miễn thuế GTGT và thuế thu nhập cá nhân (TNCN) được điều chỉnh tăng mạnh.
Cụ thể, theo quy định mới, hộ kinh doanh có doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống:
- Không phải nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT)
- Không phải nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN)
Quy định này được đánh giá là bước điều chỉnh quan trọng, phù hợp với thực tiễn kinh doanh, đặc biệt với các hộ kinh doanh nhỏ, tiểu thương và cá nhân kinh doanh tự do.
Tuy nhiên, miễn thuế không có nghĩa là “không cần quan tâm đến thuế”. Trên thực tế, hộ kinh doanh vẫn phải thực hiện đầy đủ một số nghĩa vụ pháp lý bắt buộc. Nếu chủ quan hoặc hiểu sai, rủi ro truy thu và xử phạt vẫn có thể phát sinh.
Xem thêm: Đóng thuế hộ kinh doanh: Hướng dẫn đầy đủ về cách kê khai và nộp thuế
Hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng có phải nộp thuế không?
Theo quy định pháp luật hiện hành và các luật sửa đổi có hiệu lực từ năm 2026:
- Theo khoản 1 Điều 7 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, số 109/2025/QH15: Cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh có mức doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống không phải nộp thuế thu nhập cá nhân.
- Theo khoản 25 Điều 5 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, số 48/2024/QH15, được sửa đổi, bổ sung bởi điểm b khoản 1 Điều 1 Luật Thuế GTGT sửa đổi 2025, số 149/2025/QH15: Hàng hóa, dịch vụ của hộ, cá nhân sản xuất, kinh doanh có mức doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT.
Như vậy, doanh thu 500 triệu đồng/năm trở thành ngưỡng miễn thuế GTGT và thuế TNCN chính thức đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh từ năm 2026.
Miễn thuế nhưng không miễn nghĩa vụ: Hộ kinh doanh cần hiểu đúng
Một trong những hiểu lầm phổ biến là: “Không phải nộp thuế thì không cần kê khai hay làm thủ tục gì”. Đây là nhận thức chưa đúng.
Dù được miễn thuế GTGT và thuế TNCN, hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng vẫn phải thực hiện các nghĩa vụ pháp lý quan trọng theo quy định của pháp luật về thuế và đăng ký kinh doanh.
Các nghĩa vụ này bao gồm:
- Thông báo và kê khai doanh thu đúng hạn
- Ghi chép, lưu trữ chứng từ theo quy định
- Đăng ký hộ kinh doanh và mã số thuế (trừ một số trường hợp đặc biệt)
- Theo dõi sát doanh thu, đặc biệt khi có phát sinh hóa đơn
Thông báo và kê khai doanh thu thực tế đúng hạn
Từ năm 2026, dù doanh thu chưa vượt ngưỡng 500 triệu đồng/năm, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh vẫn có trách nhiệm kê khai thuế và nộp hồ sơ thuế đúng thời hạn theo quy định.
Việc kê khai doanh thu có vai trò:
- Là căn cứ xác định hộ kinh doanh có thuộc diện miễn thuế hay không
- Giúp cơ quan thuế theo dõi biến động doanh thu qua từng năm
- Hạn chế rủi ro bị đánh giá sai hoặc bị truy thu khi doanh thu tăng đột biến
Việc không kê khai hoặc kê khai không đúng thời hạn, dù không phát sinh số thuế phải nộp, vẫn có thể bị xem là vi phạm nghĩa vụ thuế.
Ghi chép và lưu trữ doanh thu tối thiểu theo quy định
Quy định về ghi chép doanh thu đối với hộ kinh doanh dưới 500 triệu đồng
Theo Điều 4 Thông tư 152/2025/TT-BTC, hướng dẫn kế toán đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT, không phải nộp thuế TNCN, quy định rõ: Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phải sử dụng Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (mẫu số S1a-HKD) để ghi chép doanh thu.
Mục đích của việc ghi sổ doanh thu
- Là căn cứ để kê khai và xác định hộ kinh doanh có thuộc đối tượng chịu thuế GTGT, thuế TNCN hay không
- Là cơ sở đối chiếu số liệu khi làm việc với cơ quan thuế
- Giúp hộ kinh doanh tự theo dõi doanh thu thực tế, tránh vượt ngưỡng mà không kiểm soát
Phương pháp ghi sổ
Theo hướng dẫn tại Thông tư 152/2025/TT-BTC:
- Sổ doanh thu được mở để ghi nhận toàn bộ doanh thu bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ
- Trường hợp hộ kinh doanh thực hiện kê khai doanh thu theo quy định pháp luật về thuế, có thể sử dụng sổ này để đối chiếu với số liệu của cơ quan thuế
Việc không ghi chép hoặc ghi chép không đầy đủ có thể khiến hộ kinh doanh gặp khó khăn khi chứng minh doanh thu thực tế trong trường hợp bị kiểm tra.
Đăng ký kinh doanh và mã số thuế: Trách nhiệm bắt buộc trong nhiều trường hợp
Ai có quyền thành lập hộ kinh doanh?
Theo Điều 82 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, hộ kinh doanh:
- Do một cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập
- Chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh
Trường hợp nhiều thành viên hộ gia đình cùng đăng ký:
- Phải có văn bản ủy quyền cho một người đại diện
- Văn bản ủy quyền phải được công chứng hoặc chứng thực
Những trường hợp không được thành lập hộ kinh doanh
Nghị định 168/2025/NĐ-CP cũng quy định rõ các trường hợp không có quyền thành lập hộ kinh doanh, bao gồm:
- Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự
- Người đang chấp hành hình phạt tù hoặc biện pháp xử lý hành chính bắt buộc
- Người bị Tòa án cấm hành nghề hoặc đảm nhiệm chức vụ nhất định
- Các trường hợp bị cấm theo quy định của luật
Trường hợp được miễn đăng ký hộ kinh doanh
Theo quy định:
- Hộ gia đình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, làm muối
- Người bán hàng rong, quà vặt, buôn chuyến, kinh doanh lưu động, kinh doanh thời vụ
- Người làm dịch vụ có thu nhập thấp
Các đối tượng này không bắt buộc đăng ký hộ kinh doanh, trừ khi kinh doanh ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.
Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ quy định mức thu nhập thấp áp dụng tại địa phương.
Theo dõi sát doanh thu khi xuất hóa đơn – tránh rủi ro truy thu
Một trong những rủi ro lớn nhất đối với hộ kinh doanh có doanh thu tiệm cận 500 triệu đồng/năm là vượt ngưỡng nhưng không kịp kê khai điều chỉnh.
Theo các quy định pháp luật đã nêu:
- Doanh thu từ 500 triệu đồng trở xuống: không phải nộp thuế GTGT, TNCN
- Khi vượt quá 500 triệu đồng/năm: hộ kinh doanh sẽ chuyển sang diện chịu thuế
Nếu doanh thu thực tế đã vượt ngưỡng nhưng không theo dõi kịp thời, không kê khai điều chỉnh và tiếp tục áp dụng cơ chế miễn thuế thì hộ kinh doanh có thể đối mặt với:
- Truy thu thuế GTGT và thuế TNCN
- Xử phạt vi phạm hành chính về thuế
- Phát sinh tiền chậm nộp
Vì vậy, việc theo dõi sát doanh thu thực tế, đặc biệt khi có phát sinh hóa đơn, là yêu cầu mang tính phòng ngừa rủi ro, không chỉ là thủ tục hình thức.
Xem thêm: Tung Dining truy thu trốn thuế: Bài học đắt giá cho nhà hàng, hộ kinh doanh
Vậy, từ năm 2026, doanh thu 500 triệu đồng/năm là ngưỡng giúp hộ kinh doanh được miễn thuế GTGT và thuế TNCN, nhưng vẫn phải kê khai doanh thu đúng hạn, ghi chép sổ sách và theo dõi sát doanh thu thực tế để tránh rủi ro truy thu, xử phạt khi vượt ngưỡng.
Tìm hiểu các giải pháp quản lý doanh thu, theo dõi dòng tiền và đối soát minh bạch tại website Tingee để chủ động kiểm soát doanh thu và hạn chế rủi ro thuế cho hộ kinh doanh.
